Bạch truật (Atractylodes macrocephala Koidz.) là vị thuốc kinh điển trong Đông y, nổi tiếng với công năng kiện tỳ, táo thấp, ích khí, an thần, chống viêm và tăng miễn dịch. Rễ thân củ của cây thuộc họ Cúc (Asteraceae) này được dùng để bồi bổ cơ thể, cải thiện tiêu hóa, giảm mệt mỏi, phù nề, rối loạn tiêu hóa, viêm gan, đau khớp và suy nhược thần kinh. Bạch truật còn có tác dụng bảo vệ gan, tăng cường chuyển hóa, điều hòa đường huyết, ổn định khí huyết và làm sáng da. Với các hợp chất hoạt tính như Atractylenolide I, II, III cùng nhiều tinh dầu sesquiterpen, thảo dược này còn thể hiện khả năng chống oxy hóa, chống lão hóa và hỗ trợ phòng ngừa ung thư. Là “đại kiện tỳ dược” trong Đông y, Bạch truật không chỉ giúp tỳ vị vận hóa tốt mà còn tăng cường sức đề kháng, phục hồi sinh lực, đặc biệt hữu ích cho người suy nhược, tiêu hóa kém hoặc đang trong giai đoạn hồi phục sau bệnh.
Bổ cốt chỉ (Psoralea corylifolia L., còn gọi là Phá cố chỉ, Bu Gu Zhi) là vị thuốc quý trong Đông y có tác dụng bổ thận tráng dương, ôn tỳ cố tinh, chỉ tả và cường gân kiện cốt. Hạt của cây được phơi hoặc sấy khô dùng làm dược liệu, có vị cay đắng, tính ấm, không độc, quy vào kinh Thận – Tỳ – Tâm bào lạc. Từ lâu, bổ cốt chỉ được ứng dụng trong điều trị liệt dương, di tinh, tiểu nhiều lần, đau lưng mỏi gối, tiêu chảy mạn tính, bạch biến, vẩy nến và các chứng suy nhược, lão suy, khí huyết hư yếu. Các nghiên cứu hiện đại đã chứng minh trong hạt chứa nhiều hợp chất hoạt tính như bakuchiol, psoralen, isopsoralen, isobavachalcone… có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa, bảo vệ xương khớp, tăng sắc tố da, phòng loãng xương, hỗ trợ miễn dịch và chống ung thư. Với giá trị dược lý cao và tiềm năng ứng dụng trong mỹ phẩm, da liễu, nội tiết và tim mạch, bổ cốt chỉ trở thành vị thuốc vừa mang giá trị cổ truyền vừa được khoa học hiện đại công nhận. Khi sử dụng cần lưu ý liều lượng, tránh dùng cho người âm hư hỏa vượng hoặc viêm đường tiết niệu.
Hoa Dã cúc hoa (Ye Ju Hua – Chrysanthemum indicum L.) là vị thuốc quý trong y học cổ truyền, được biết đến với công năng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm và bình can minh mục. Dược liệu này có vị đắng, tính hàn, thường dùng trong các chứng bệnh do phong nhiệt, giúp làm mát gan, sáng mắt, hỗ trợ điều hòa huyết áp và giảm viêm nhiễm. Theo các nghiên cứu hiện đại, Dã cúc hoa chứa nhiều hoạt chất flavonoid, phenolic acid, sesquiterpene lactone và tinh dầu bay hơi, có tác dụng chống oxy hóa, kháng khuẩn, kháng virus và bảo vệ gan. Ngoài ra, dược liệu còn giúp điều hòa hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa, giảm phù thũng, mờ sẹo và cải thiện sức khỏe da. Dã cúc hoa thường được dùng trong điều trị mụn nhọt, viêm họng, viêm da, viêm gan, tăng huyết áp, đồng thời giúp cơ thể thanh lọc, thư giãn và an thần. Đây là vị thuốc quan trọng trong các bài thuốc thanh nhiệt giải độc, thích hợp cho người có thể trạng nhiệt, nóng trong, hoặc đang gặp các bệnh viêm nhiễm, giúp tăng cường sức khỏe, làm chậm quá trình lão hóa và kéo dài tuổi thọ.
Câu kỷ tử – vị thuốc bổ can thận, dưỡng huyết, minh mục, chống lão hóa và tăng cường miễn dịch, chứa nhiều hoạt chất sinh học quý, được xem là “tiên dược dưỡng sinh” trong Đông y.
Thạch hộc (Dendrobium nobile Lindl. – Dendrobii Caulis) là vị thuốc quý hàng đầu trong Đông y, được mệnh danh là “Kim thoa thảo” – dược liệu bổ âm, sinh tân, dưỡng vị, cường gân cốt và kéo dài tuổi thọ. Với vị ngọt, tính hơi hàn, Thạch hộc quy kinh Phế và Thận, có tác dụng bồi bổ âm dịch, thanh nhiệt, ích vị, dưỡng phế, sáng mắt, tráng tinh và tăng cường sức khỏe toàn thân. Đông y cổ truyền dùng Thạch hộc trị các chứng âm hư, khô miệng, háo khát, mồ hôi trộm, nóng trong xương, suy nhược sau ốm, liệt dương, viêm bàng quang, hoa mắt, chóng mặt, viêm nha chu, khô da và suy nhược cơ thể. Về mặt hóa học, Thạch hộc chứa nhiều hoạt chất quý như dendrobine (alkaloid chính), nobiline, polysaccharide, bibenzyl, phenanthrene, flavonoid, vitamin và khoáng chất – góp phần tạo nên tác dụng chống oxy hoá, tăng miễn dịch, dưỡng âm và tái tạo tế bào. Dược liệu thường được dùng dạng sắc uống, hấp chín hoặc làm cao, với liều trung bình 6–15g khô mỗi ngày. Là thảo dược dưỡng sinh quý, Thạch hộc không chỉ giúp cơ thể hồi phục sau bệnh, mà còn mang lại làn da mềm mại, tinh thần thư thái và tuổi thọ dẻo dai như lời cổ nhân: “Thường phục Thạch hộc, nhan sắc như xuân, thọ tựa tùng vân.”
Đỗ trọng (Du Zhong) là một trong những vị thảo dược quan trọng hàng đầu trong Đông y, nổi tiếng với khả năng bổ can thận, mạnh gân cốt và an thai. Vỏ cây Đỗ trọng chứa nhiều hoạt chất sinh học quý như alkaloid, triterpenoid, saponin, flavonoid, vitamin và khoáng chất, mang lại hàng loạt lợi ích cho sức khỏe. Đỗ trọng thường được sử dụng trong các bài thuốc điều trị đau lưng, mỏi gối, thoái hóa khớp, loãng xương, cũng như các chứng di tinh, liệt dương, tiểu đêm do thận hư. Trong lĩnh vực phụ khoa và thai sản, Đỗ trọng được đánh giá cao nhờ tác dụng an thai, giảm nguy cơ động thai, dọa sảy, giúp cơ thể phụ nữ mang thai khỏe mạnh hơn. Đồng thời, thảo dược này còn hỗ trợ hạ huyết áp, giảm cholesterol, giãn mạch, góp phần phòng ngừa bệnh lý tim mạch. Nhờ đặc tính chống viêm, chống oxy hóa mạnh, Đỗ trọng còn có vai trò quan trọng trong việc tăng cường miễn dịch, bảo vệ tế bào thần kinh, hỗ trợ chuyển hóa đường và chất béo, phù hợp cho người có nguy cơ tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa. Ngoài ra, nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy lá Đỗ trọng có tác dụng tương đương vỏ, tiện lợi hơn khi sử dụng. Đỗ trọng có thể dùng dạng sắc, ngâm rượu, tán bột hoặc chế cao, phù hợp nhiều mục đích chăm sóc sức khỏe. Đây là dược liệu lành tính, dễ dùng nhưng vẫn cần lưu ý ở người âm hư hỏa vượng hoặc dị ứng latex. Với giá trị y học sâu rộng, Đỗ trọng hiện là thảo dược được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe xương khớp, sinh lý, tim mạch và miễn dịch.
